توضیحات


پاسخ ایمنی به فعالیت بدنی


 پاسخ ایمنی به فعالیت بدنی

یک دوره تمرین حاد باعث پاسخ ایمنی می شود. فیزیولوژیست های تمرین، متخصصان دیگر تمرین، کارکنان کلینیک ها و کل جمعیت علاقه مند به رابطه بین تمرین و عملکرد ایمنی هستند. در واقع تحقیقات زیادی بر روی این مسئله تمرکز کرده اند و با این حال هنوز بخش های زیادی از این رابطه بی پاسخ مانده اند. شکل 2.6 مشکلات مورد بررسی قرار دادن این سوال مهم را نشان می دهد . تاثیر تمرین بر پاسخ ایمنی مانند تاثیر تمرین بر دستگاه های دیگر بدن به میزان زیادی به شدت و تعداد جلسات تمرینات بستگی دارد، به علاوه چون فشار فیزیولوژیکی تمرین اضافه بر فشارهای زندگی فرد از جمله فشارهای روانی، محیطی و تغذیه ای برابراست. این عوامل را هم باید در نظر گرفت.

بیشتر پیچیدگی رابطه بین تمرین و عملکرد مجموعه عظیم وسیع عملکردهای ایمنی است. ظاهراً تمرین همه سلول های سیستم ایمنی را به روش های مختلف تحت تاثیر قرار می دهد.  به علاوه هر سلول ایمنی ممکن است چندین عملکرد را انجام دهد و ممکن است تمرین هر یک از این عملکردها را به طور متفاوتی تحت تاثیر قرار دهد. تحقیقاتی که تاثیر تمرین بر عملکرد ایمنی را مورد مطالعه قرار داده نوعاً  از نمونه ها خواسته اند در یک دوره تمرینات حاد در مراکز آزمایشگاهی شرکت کنند پس ممکن است آن ها تغییرات حاصل را در سطح خون یک سلول ایمنی، سطح بافت یک سلول ایمنی یا عملکرد یک سیستم ایمنی را گزارش کرده باشند. چنین بررسی هایی ممکن است پاسخ های حاد و یا فوری سیستم ایمنی در افرادی با ویژگی های (سن، سطح آمادگی و ...) متفاوت نشان دهند.

اگر چه دانستن نحوه تاثیر تمرین بر هر یک از سلول های ایمنی جالب است اما بیشتر مردم در مورد روابط تمرین با نتایج سلامتی مثل مقدار و یا شدت یک آلودگی یا عفونت یا خطر توسعه سرطان نگران هستند. برای پاسخگویی به این سوالات محققان از یک روش اپیدمی شناسی روی آزمودنی های بیماری گزارش کرده اند.

بسیاری از مطالعات اصلی سطح تمرین(به عنوان مقیاس فشارتمرین) و مجموعه داده های گزارش شده توسط خود مردم در مورد شیوع عفونت مسیر فوقانی تنفسی (UPTI) را از نظر کمی بررسی کرده اند به طور کلی این مطالعات دریافتند افراد دونده ماراتن یا رقابت کننده در رویدادهای استقامتی احتمال شیوع UPTI بالاتر است. مطالعات اخیر همچنین گزارش کرده اند که حجم تمرینات میزان شیوع عفونت در مسیر فوقانی دستگاه تنفسی را تحت تاثیر قرار می دهد .هر چند باید این داده ها را هوشیارانه تفسیرکرد چون این داده ها بر اساس گزارشات فردی هستند و چون علائم UPTI مثل گلودرد ممکن است عامل دیگری مثل التهاب مسیر هوایی به علت خشک بودن غشای مولکولی یا تنفس هوای خشک یا ذات ریه به جز عفونت داشته باشند . به علاوه حقیقتی که در درک تاثیر تمرین بر عفونت های بخش فوقانی دستگاه تنفسی را پیچیده کرده است این است که این تحقیقات چون بر گزارشات فردی متکی است شواهد واقعی شیوع عفونت را ارئه نمی دهند. این مسئله باعث شده است تا کارشناسان این زمینه توصیه کنند در مطالعاتی که بدون تشخیص پزشک و یا بدون شناسایی پاتوژن (عامل بیماریزا) از داده ها استفاده کرده اند از اصطلاح علائم بخش فوقانی استفاده کنند.

رابطه دقیق بین تمرین و سیستم ایمنی یا مطالعات کنترل شده ای که عملکرد ایمنی و نتایج سلامت را به طور همزمان مورد بررسی قرار می دهند بهتر درک خواهد شد. چالش نهایی در درک و شناخت رابطه بین تمرین و عملکرد سیستم ایمنی تعداد مکانیسم های ممکن است که امکان دارد در تاثیر تمرین بر سیستم ایمنی مداخله داسته باشد. تمرین ممکن است عملکرد سیستم ایمنی را مستقیماً یا از طریق ترکیب مکانیسم هایی که در زیر آمده اند تغییر دهد.

  1. تحریک مستقیم عملکرد ایمنی
  2. تحریک دستگاه عصبی سمپاتیک
  3. تغییر هورمون ها (به ویژه اپی نفرین، نوراپی نفرین، کورتبزول، هورمون های رشد، پرولاکتین و تیروکسین)
  4. افزایش دمای بدن
  5. صدمات سلولی حاصل از تمرین (و ترشح پروتئین های فاز سریع یا حاد یا پروتئین های شوک گرمایی)
  6. افزایش فشار اکسایشی

عامل مهم دیگری در توصیف تمرین بر دستگاه ایمنی باید مدنظر قرار داد دوره ریکاوری پس از تمرین است. یک دوره شدید تمرینی عملکرد ایمنی را به مدت چندین ساعت یا روز تغییر می دهد. در واقع سرکوبی چندین سلول ایمنی در دوره پس از تمرین اغلب به عنوان علت بیشتر عفونت های بخش فوقانی مسیر تنفسی در میان ورزشکاران استقامتی که تمریناتی با حجم بالا انجام داده اند فرض شده است.  

واضح است که نوع تمرین هم عامل مهمی در تعیین پاسخ دستگاه ایمنی است. بیشتر تحقیقات انجام شده در مورد تاثیرات تمرین بر دستگاه ایمنی تمرینات طولانی موازی را مورد بررسی قرار داده اند چون داده های فراگیر(همه گیر) تمرینات استقامتی با حجم بالا را مرتبط با شیوع بیشتر عفونت در بخش فوقانی مسیر تنفسی دانسته اند. 

حسین قوامی امین:فیزیولوژیست ورزشی

مربی تخصصی بدنساز

مشاوره از طریق اینستا گرام               

        reza_ghavami_amin@      واتساپ:09112377288